Misselijk van VR: wat helpt en wat zegt het onderzoek?
Hoe vaak misselijkheid bij VR voorkomt volgens een meta-analyse van 55 studies, wat Meta adviseert en waarom lopen minder klachten geeft dan een stick.
Beeld door InclusiveGameLab · CC BY-SA 4.0 · via Wikimedia Commons.Route door dit stuk 4 stops
Misselijkheid bij VR komt vaak voor en hangt vooral af van wat je ziet en hoe je beweegt. In het grootste onderzoek dat we vonden stopte gemiddeld 15,6% van de deelnemers voortijdig. Wat de fabrikant adviseert: kort beginnen, pauzes nemen en kiezen voor spellen die als comfortabel zijn gelabeld.
Wat vond het onderzoek?
De cijfers komen uit één meta-analyse (Saredakis en collega’s, Frontiers in Human Neuroscience, 2020) die 55 artikelen met 3.016 deelnemers bundelde. De misselijkheid is gemeten met de Simulator Sickness Questionnaire (SSQ): hoe hoger de score, hoe meer klachten.
| Wat de onderzoekers vergeleken | SSQ-score |
|---|---|
| Gamecontent | 34,26 |
| Bewegen met een controller | 32,55 |
| Rustige landschapsbeelden | 17,33 |
| Echt lopen | 16,99 |
Drie dingen vallen op:
- De inhoud telt. Gamecontent gaf een score van 34,26 tegenover 17,33 voor rustige landschapsbeelden: bijna het dubbele.
- Hoe je beweegt telt. Echt lopen (16,99) gaf veel minder klachten dan voortbewegen met een controller (32,55). Dat is de reden dat free-roam VR in dit onderzoek goed uit de bus komt: je loopt daar echt.
- Leeftijd. Groepen met een gemiddelde leeftijd onder 35 scoorden hoger (28,44) dan groepen van 35 en ouder (14,30), maar dat tweede cijfer rust op weinig studies. Tussen mannen en vrouwen vonden de onderzoekers geen aantoonbaar verschil.
Gemiddeld stopte 15,6% van de deelnemers voortijdig. Een gemiddelde zegt niets over jou: sommige mensen merken niets, anderen al na korte tijd.
Wat helpt?
We geven wat de fabrikant van de headset zelf schrijft, uit de veiligheidsgids van Meta voor de Quest 3 (versie 2024). Wij hebben dit niet getest en het is geen medisch advies.
| Wat | Wat Meta schrijft |
|---|---|
| Korte sessies | Begin met maximaal 30 minuten, neem daarna 15 minuten pauze en bouw het geleidelijk op |
| Rustige start | In de winkel staan comfortlabels: Comfortable, Moderate, Intense en Unrated. Beginners starten met Comfortable |
| Niet in slechte staat | Niet gebruiken onder invloed van alcohol of drugs, bij een kater, vermoeidheid, stress, infectie, hoofdpijn of migraine |
Voor een bezoek aan een arena betekent dat: kies bij je eerste keer geen sessie van 90 minuten. Bij The Park is het kleinste pakket 30 minuten VR (€ 29,99), bij Zero Latency speel je ongeveer 30 minuten. Dat valt samen met het advies van Meta voor de eerste keer. Kom uitgerust, na een goede nacht en niet na een avond uit.
Wat zeggen aanbieders zelf?
Zero Latency schrijft op de eigen vragenpagina dat 0,02% van de spelers stopte door bewegingsziekte. Dat is een claim van de aanbieder, zonder uitleg over hoe ze dat tellen (wie meetelt, wat “stoppen” is). De 15,6% uit de meta-analyse gaat over een andere groep, onderzoeksdeelnemers in uiteenlopende opstellingen. We zetten de twee cijfers daarom niet naast elkaar. Het cijfer van Zero Latency zegt vooral dat de meeste spelers hun sessie afmaakten; het zegt niet dat er geen klachten waren.
Wanneer stop je en wanneer ga je naar de huisarts?
Een vaste regel voor wanneer je moet stoppen kunnen we je niet geven. Praktisch: voel je je niet goed, zeg het dan tegen de begeleiding of zet de bril af. Spelen onder druk van een groep is geen reden om door te gaan. Houden klachten na het spelen aan, of is er twijfel over je gezondheid, dan ga je naar de huisarts. Meta raadt ook aan een arts te raadplegen bij zwangerschap, een hartaandoening of psychiatrische aandoeningen.
Gaat het om een kind? Dan beslissen ouders volgens de zaken zelf: bij The Park staat dat expliciet in de richtlijn voor leeftijden, bij Zero Latency begint het bij 12 jaar en 1,40 m (leeftijden per zaak).
Veelgestelde vragen
Hoe vaak word je misselijk van VR?
In een meta-analyse van 55 studies met 3.016 deelnemers stopte gemiddeld 15,6% voortijdig. Het verschilde sterk per soort beeld en per manier van bewegen.
Wat adviseert Meta tegen misselijkheid?
Begin met maximaal 30 minuten, neem daarna 15 minuten pauze en bouw het geleidelijk op. Start verder met spellen met het comfortlabel Comfortable.
Is 0,02% misselijk bij Zero Latency betrouwbaar?
Het is een claim van Zero Latency zelf, zonder uitleg over de meetmethode. We vergelijken het daarom niet met het onderzoek.
Wanneer ga je met misselijkheid naar de huisarts?
Houden klachten na het spelen aan, of ben je bang dat er iets anders speelt, dan is de huisarts de aangewezen plek. Dit artikel geeft geen medisch advies.